على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2299
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
كسى كه داراى آواز بلند مانند آواز عباس باشد . عباط ( eb t ) ع . ج . عبيط . عباقاء ( ab q ) ص . ع . رجل عباقاء : مردى كه به كسى بچسبد و بوى ملصق گردد . عباقة ( ab qat ) م . ع . عبق به الطيب عبقا و عباقة و عباقية ( از باب سمع ) : . چسپيد بوى بوى خوش و خوشبوى شد . و عبق بالمكان : اقامت نمود در آن جاى . و عبق به : آزمند و حريص وى گرديد . عباقرى ( ab qariyy ) ا . ع . نوعى از فرش و گستردنى . عباقية ( ab qiyat ) ا و ص . ع . بلا و داهيه . و مرد مكار و نيك زيرك . و اثر زخم و جراحت در بهترين جاى روى . و نام درختى خاردار . و دزد سخت دزدنده و مكار . و شىء عباقية : چيز لازم . و شىء له عباقية : چيزى كه اثرش باقى باشد . و انف له عباقية يعنى عار و ننگ است او را . عباقية ( ab qiyat ) م . ع . عبق عبقا و عباقة و عباقية . مر . عباقة . عباقيس ( ab qis ) ا . ع . باقى ماندهء از بقيه و واپسين چيزها . عباقيل ( ab qil ) ا . ع . باقى ماندهء از بيمارى و از عشق و محبت . عبال ( ab l ) ا . ع . نوعى از درخت گل سرخ كوهى بزرگ كه از آن عصا سازند و گويند عصاى موسى از چوب آن بود . عبال ( eb l ) ع . ج . عبلاء . و ج . عبلة . و ج . عبل . عبالة ( ab lat ) م . ع . عبل عبالة ( از باب كرم و نصر ) : ستبر و تمام اندام گرديد . و عبلت الفرس : درشت و ستبر پا گرديد آن اسب . عبالة ( ab lat ) و ( ab llat ) ا . ع . ثقل و گرانى . يق : القى عليه عبالته . و كذلك عبالته . عبام ( ab m ) ا . ع . عاجز و درماندهءگران جسم . عبام ( ob m ) ص . ع . ماء عبام : آب بسيار . عباماء ( ab m ) ص . ع . گول و احمق . عبامة ( ab mat ) م . ع . عبم عبامة : ( از باب كرم ) : گول گرديد و احمق شد . عباهر ( ab her ) و ( ob her ) ا . ع . آكنده گوشت . و بزرگ و نرم و دراز از هر چيزى . عباهل ( ab hel ) ص . ع . ابل عباهل : شتران بر سر خود گذاشته شده . عباهلة ( ab helat ) ا . ع . ملوك حمير كه در زمان اسلام هم بر ملك خود گذاشته شدند . عباية ( ab yat ) ا . ع . نوعى از گليم . و مرد جفاكار . و تنبل گران جسم . عبائث ( ab es ) ا . ع . ج . عبيثة . عبائر ( ab er ) ع . ج . عبور . عبائى ( ab ei ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كفل پوش چاروا . عبب ( obab ) ع . ج . عبة . عبب ( obob ) ا . ع . آب جهجهان ريزان . عبة ( obbat ) ا . ع . دانهء كاكنج و سگ انگور . و درخت قسمى از اعلاث . ج : عبب . عبث ( abs ) م . ع . عبث عبثا ( از باب ضرب ) : آميخت و عبيثة ساخت . عبث ( abas ) م . ع . عبث عبثا ( از باب سمع ) : بازى كرد . و كارى كرد كه در آن فايدهاى نبود . و عبث بفلان الدهر : بازى كرد روزگار با فلان و هو كناية عن تقلبه . عبث ( abas ) ص و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بىفايده و بيهوده و فرخنج و فلاد و فلاده و بىمعنى . و بيكار . و هرزه . و عبث گفتن : بىمعنى و لا طايل حرف زدن و بيهوده گفتن . عبثا ( abasan ) م . ف . پ . - مأخوذ از تازى - باطلا و بطور بيهوده . عبجة ( abajat ) ا . ع . دشمن روى فرومايه كه هر چه بوى گويند باك و پاس آن نكند . و بىخير . عبد ( abd ) ا . ع . بنده خلاف حر . و مردم . ج : عبدون و عبيد و اعبد و عباد و عبدان و عبدان و عبدان ( ebeddan ) و عبود و اعباد و عبدة ( abaddat ) و عبدة و معبدة و معابد و عبداء و عبدى و عبد و عبد و معبوداء . و ج ج : اعابد . و پيكان كوتاه پهن . و نام گياهى خوشبوى . و سيماب و جيوه . و عبد الله : نام پدر آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و نام خود آن حضرت . قوله تعالى : وَ أَنَّهُ لَمَّا قامَ عَبْدُ اللَّهِ و عبد البطن : شكمپرست و عبد الرق : بنده ضد آزاد . و العبد الصالح : لقب حضرت موسى بن جعفر عليه و على آبائه الصلاة و السلام . و عبد قن : بندهاى كه از پدر و مادر بنده زاده باشد . و عبد مملوك : بندهاى كه وى را خريده باشند . عبد ( abd ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بنده و برده و غلام . و غلام زرخريد . عبد ( abad ) م . ع . عبد عبدا ( از باب سمع ) : خشم گرفت و غضب كرد . و عبدت الابل : جرب گرفتند شتران و گر شدند . و عبد فلان : پشيمان شد فلان . و عبد زيد على نفسه : ملامت كرد زيد نفس خود را . و عبد عمرو على الشيىء : حريص و آزمند شد عمر و بر آن چيز . و عبد فلان : انكار كرد و ابا نمود فلان . و عبد